دریاها وکوه های افغانستان

دریا های هندوکش

دریاهای کوه پغمان

دریا های سفید کوه

دریاهای کوه سلیمان

کوه های افغانستان

خاشرود: از نشیب سمت جنوب سیاه کوه سرچشمه گرفته به طرف جنوب جریان پیدا می کند، عرض این دریا در نواحی فراه 108 متر و عمق آن یک متر است در تابستان آب آن خیلی کم بوده ولی در زمستان عبور از آن ممکن نیست.

هریرود: ابتدا دو دریا هر کدام جداگانه یکی به نام جنگل آب از سمت شرق سفید کوه از منطقه چهل برج و دیگر به نام تنکل از دره جلاب سرچشمه گرفته پس از طی فاصله 176 کیلومتری باهم یکجا شده دریای هریرود را تشکیل می دهند.طول این دریا از شرق به غرب 850 کیلو متر است . پس از آنکه هرات را آبیاری نمود مسیر خود را به طرف شمال تغیر داده از نواحی ذوالفقار به خاک ترکمنستان می ریزد.

رود مرغاب: ای دریا که معاون آن دریای کاشان است ازنقطه اتصال سفید کوه و تیربند ترکستان سرچشمه گرفته به طرف غرب در وادی وسیعی جریان دارد . در نزدیکی بالا مرغاب رود قیصار هم به آن علاوه شده و پس از عبود از علاقه پنجده وآق تپه رود کشک هم به ملحق مشود و سرانجام پس از طی مسافت 990 کیلو متر در ریگستان قراقرم ترکمنستان می ریزد.

دریای بلخ: از غرب کوه بابا سرچشمه گرفته ابتدا به طرف غرب جریان پیدا می کند وبعد از آن به طرف شمال تغیر جهت می دهد و 400 قریه از آب آن استفاده می کند آب آن به دریای آمو نرسیده در نواحی دولت آبادچهاربولک وآقچه تمام می شود.

دریای سنگلاخ: از تیربند ترکستان سرچشمه گرفته ، سرپل ، شبرغان ،میمنه و اندخوی را سیراب می کند

بقیه ی مطلب دریاها و کوه ها به قسمت ادامه ی مطلب وارد شوید

دریا های هندوکش

دریای غوربند: از شرق کوتل شبر سرچشمه می گیرد واز غرب به طرف شمال شرق به فاصله 80 کیلومتر بین هندوکش و اطراف کوه پغمان امتداد می یابد و سر انجام به دریای پنجشیرملحق می شود.
دریای سرخ آب: از غرب به شمال شرق جریان دارد و سرانجام با معاون بزرگ خود دریای سیغان به دریای بامیان می ریزد.

دریای اندراب: از کوتل خاواک سرچشمه گرفته از شرق به غرب جریان دارد و قراء ده صلاح اندراب، سنگ بران ،بنودشت،امرد ، باجگاه ،خنجان ، گازان را سیراب می کند . و در حد بنو، آب آرزو را با خود گرفته در نواحی دوشی با دریای سرخ آب یکجا می شود و به نام دریای غوری از پلخمری می گذرد و از وسط بغلان به نام دریای قندوز می گذرد و با دریای خان آباد یکجا شده درقلعه زال به دریای آمو می ریزد.

دریای پنجشیر: از کوتل خاواک سرچشمه گرفته تا گلبهار و کوهدامن امتداد می یابد.

رود علیشنگ والینگار: از قسمت جنوب شرق هندوکش سرچشمه گرفته و به طرف جنوب به حرکت خود ادامه می دهد و نورستان را آبیار می کند.

دریای کنر: از پشته خونی قلعه بلور داغ یا بنداب پامیر برآمده در ثمر خیل با دریای کابل یکی می شود.

دریاهای کوه پغمان

دریای کابل: این دریا از دره اونی کوه پغمان سرچشمه گرفته ، جلگه میدان را آبیاری می کند و در حد سرک قندهار مسیر خود را کمی تغیر داده به تنگی للندر به سمت جنوب کوه قرغ داخل می شود بعد از آن به تنک میدان و گل باغ به جلگه ای معروف چهار دهی وصل شده ، پس از عبور از چهارده ، وارد شهر کابل می شود و شهر را به دوقسمت تقسیم میکند و در قسمت تپه مرنجان وبی بی مهر از شهر کابل خارج می شود . وقتی وارد جلگه سروبی شده دریای پنجشیر هم از راه می رسد ودسته جمعی از درونته عبور نموده به جلگه جلال آباد می ریزد . در اینجا دریای کنر هم با اینها ملحق شده از باسول و دکه داخل علاقه آزاد افاغنه مهمند می گردد . سرانجام به دریای سند می ریزد طول این دریا 460 کیلو متر است.

دریای لوگر: این دریا از دامنه گردن مسجد دیمرداد وبلندی جانب جنوب خوات وردک سرچشمه گرفته بعد از آن رخ به شمال سواحل خود را در خوات آبیاری می کند . پس از آن در بین فلات پست شیخ آباد به جلگه شیخ آباد می افتد و پس از آبیاری اطراف و نواحی خود ، از بنی حصار کابل ، علاقه جات شیوکی را آب داده به جلگه بین بتخاک و کابل از پل بگرامی به شمال دریای وصل می شود و طول این دریا 108 کیلو متر است .

دریای غزنی: از سر آب سرچشمه گرفته به طرف مشرق جریان می یابد و از بند صراج و جلگه تورمی گذشته ، وارد جلگه غزنی می شود . وقتی غزنی را آبیاری کرد به جانب غرب دروازه کهنه شهر یا شوسه قندهار متوازی به طرف جنوب به جانب آب ایستاده مقر پیش می رود و در آب ایستاده مقر می ریزد . معاونین کوچک دریای غزنی بنام ها ی کل بروی ، تالاب و قره باغ یاد می گردند.

دریای ترنک: از دامنه شرقی کوه نمکی سرچشمه گرفته و رو به غرب از علاقه های گیلان و آغو جان می گذرد و پس از آن که آب دره رسته را با خود می گیرد نواحی تو خی را آبیاری نموده و سرانجام د روادی مهمند کاملا به مصرف میرسد و طول این دریا352 کیلومتر است.

دریای هلمند: از سنگلاخ نزدیک دهانه دریای کابل سرچشمه گرفته و از شمال به جنوب غرب کوهستانات هزاره جات را پشت سر گذاشته در گرشک داخل ریگستانها می شود ، فاصله این دریا 835 کیلومتر است . گرچه طول این دریا تا کول سیستان به 1000 کیلومتر می رسد و به واسطه گرمای زیاد و ریگستانی بودن مسیر ، بیشتر در راه گم می شود . با آنهم آب این دریا هیچ وقت خشک نمی شود و جریان آن خیلی تند است.
دریای ارغنداب: این دریا از دامنه گل کوه و دره لومان سرچشمه گرفته به جانب سطح مرتفع هزاره جات به طرف غرب جریان دارد ، از سنگ ماشه گذشته ، وارد دره کم عرض به حرکت خود ادامه می دهد و در بین علاقه دی چوپان پیش رفته بداخل دره ارغنداب می شود . آب این دریا کمی شوری دارد و طول آن 413 کیلو متر است به گرشک نرسیده به دریای هلمند می ریزد از این دریا در قسمت عوقانی چندان استفاده نمی گردد.

دریا های سفید کوه

دریای کرم: از قسمت جنوبی سفید کوه سرچشمه گرفته وادی کرم را شاداب می کند و این دریا پس از طی فاصله 352 کیلو متر به نزدیکی عیسی خیل به دریای سند می ریزد.

دریای چمکنی: از کوتل شتر گردن وفلات (ارزه) شروع به حرکت نموده به سمت مشرق پیش م رود و آبهائی که ازسمت شمال می آید باخود گرفته به آب گل غندی یکجا می شوند . طول این دریا در خاک افغانستان بیش از 35 کیلومترنیست زیرا پس از آبیاری منطقه چمکنی از نواحی چیری وارد پاکستان می شود .

دریای آمو (اوکزس): این دریا در پامیر از ارتفاع 4000 متر شروع می گردد و از شمال شرق رو به جنوب غرب جریان پیدا می کند ، در قسمت پنچ خیلی تند و با شتاب است که عبور از آن غیر ممکن است در قسمت شمال شرقی بدخشان دریای آمو یک چرخ مثلثی زده بازهم به مسیر خود ادامه می دهد . آمو یکی از دریاهای معروف و تاریخی است که اسم آن درالسنه های قدیم ذکر شده و پس از طی مسافت 1400 تا1500 کیلومتر به دریای اورال مریزد . دریای آمو در خاک افغانستان تقریبا متوازی باهندوکش است که در بین دو فاصله هندوکش و آمو ، سرزمین های موقعیت یافته که موسوم به بدخشان ، قطغن و با کنرهای قدیم می باشد که از شمال شرق به طرف غرب امتداد می یابد . در حال حاضر عرض دریا در بسیاری از جاها بیشتر از5 کیلومتر است . قسمت کم عرض آن در نواحی حیرتان واقع شده است.

دریاهای کوه سلیمان

دریای کومل: این دریا از کوه سلیمان سرچشمه گرفته ب طرف جنوب شرق جریان دارد طول آن 352 کیلومتر است. این دریا از دیره جات گذشته به سند ملحق می شود.

دریای لورا: از حوالی گندوجیه مربوط شعب کوه سلیمان سرچشمه گرفته به سمت شرق جریان پیدا می کند با اینکه به طرف هلمند روان است ولی آبش به هلمند نمی رسد . طول این دریا 352 کیلو متر بوده پس از گذشت از علاقه شورابک اخیرا به کول سیستان می ریزد.
.

دریای هاروت: این دریا از کوههای جنوب غرب هرات منبع گرفته به جانب جنوب غرب روان است . این دریا پس از آبیاری اطراف خود فاصله 431 کیلومتری را طی کرده به آب بند سیستان می ریزد

کوه های افغانستان

کوه هندوکش:
این کوه به امتداد سلسله جبال هیمالیا از نواحی پامیر داخل افغانستان امتداد یافته، ازجنوب بدخشان گذشته در دره بامیان که شروع کوه دیگری است به اسم کوه بابا، ختم می گردد. ارتفاع قله این کوه 6650 متر بوده که به نام تیراج میر معروف است و از سطح دریا 8300 متر ارتفاع دارد. نواحی مرتفع این کوه تقریبا همیشه پوشیده از برف بوده و دره های بی شماری در دامنه های این کوه بوجود آمده که معروفترین آنها از این قرار است: دره های واخان ، شغنان، منجان ، جرم ، درایم، کشم، ارسج، فرخار، دره اشکمش، خوست، فرنگ، سمندان، اندراب،خنجان، دوآب وسراب، در شمال ،و از طرف جنوب دره پنج، نور ، کم ، پشال ، باندول، اشپی، اسکین، پنجدره نجراب، دره هزاره، بازارک، پاران ده ششل ، سالنگ ، اشاوه ، شکاری ، کپچاق، چهارده ، بامیان ، سیغان، کهمرد.
طول هندوکش در حدود 600 کیلومتر است که به دو قسمت شرقی و غربی تقسیم می شود و هندوکش غربی نسبت به هندوکش شرقی کوچک تر است و دره معروف پنجشیر در دامنه جنوب شرقی آن موقعیت دارد.