توضیح کامل درباره ای      

قوم پشتو از اقوام کشور افغانستان

مردم پشتون یا پختون (به پشتو: پښتانه، (به اردو: پٹھان)) (در گذشته: افغان) از اقوام ایرانی‌تبار هستند که به زبان پشتو سخن می‌گویند و بیشترشان سنی حنفی هستند. این قوم بیشتر در شمال پاکستان و جنوب افغانستان زندگی می‌کنند.این قوم به رفتار افراطی شان در جهان شناخته شده اند. گروه طالبان معروف ترین گروه تروریستی از این قوم هست. این قوم در پاکستان و افغانستان تلاش کرده است تا دولت مستقل خودشان را تشکیل دهند ولی با مقاومت دیگر اقوام ساکن پاکستان و افغانستان روبرو شده اند. در گذشته به پشتون‌ها، «افغان» می‌گفتند اما پس از استقلال افغانستان، دولت این کشور واژهٔ افغان را به همهٔ مردم افغانستان اطلاق کرد و پس از آن بیشتر به این قومیت، پشتون گفته شد.

ریشه شناسی واژۀ پشتون

ریشۀ واژۀ «پشتون» واژۀ هندوایرانی «(parśṷ(a*» است به معنی «شانه پهن»، یعنی «تنومند، فراخ سینه، تهم تن، پهلوان». واژه های «پارس» و «پهلوان» که نام «پارسیان و پهلویان، یعنی خراسانیان یا پارتیان» بوده و هستند، نیز از همین ریشه و بن است. «پښتون» و «پختون‎» برخاسته از «*parθavāna-» در پارسی باستان و «*parśavāna-» در ایرانی باستان با همان معنی «پهلوان» می باشند.

واژۀ «پَختون» [paxtun] در گویش شرقی زبان پشتو گونۀ دیگری است از «پښتون» [paʂtun] در گویش غربی همین زبان که کهن تر است و همین واژه نشان می دهد که «-ښت-» [-ṧt- [ʂt]] در زبان پشتو همواره با «*-رس-» [*-rs-] در پارسی باستان برابر است. چنانچه، «پرسیدن» [porsidan] در پارسی با «پښتل» [puṧtəl] در پشتو.

تعریف واژه پشتون

افغان واژه‌ای است که به اقوام پشتون زبان در قدیم گفته می‌شد. اما قانون اساسی افغانستان هر یک از شهروندان افغانستان را صرفنظر از قومی که بدان تعلق دارد «افغان» اطلاق می‌کند.

یک شاخه از اقوام آریایی بوده که به زبان پشتو تکلم میکند، دارای خصوصیات و عنعنات مخصوص به خود بوده وعلاوه بر زبان مشترک دارای ریشه و شجره خونی یا عرقی مشترک نیز میباشند. بناء این تعریف اخص و اول برای پشتون می‌باشد و آن عده از گویندگان پشتو را که هم ریشه (تبار) نیستند در برنم‌یگیرد.

به هر آنکس که با زبان پشتو، عادات و عنعنات پشتون بزرگ شده باشد و زبان اولش پشتو باشد، پشتون اطلاق می‌گردد، صرفنظر از علایق عشیروی، خونی وتبار.

تعریف معاصر واژه پشتون

جامعه کنونی پشتون را یک کتله زبانی (جمع شده زیر چتر زبان پشتو) تشکیل می‌دهد، نه یک گروه خونی، تباری، قومی، عشیروی یا قبیلوی، که بر مبنای این اصل واژه پشتون معنی «پشتو زبان» را افاده می‌کند نه «پشتون تبار» را که شامل تاجیک، ترک، مغول و... پشتو زبان نیز می‌گردد.

جامعه پشتون یا(پشتو زبان) به دو بخش و هفت شاخه عمده و بخشهای کوچک دیگر تقسیم گردیده است که به استثنای سربن، غرغشت، و بیتن بقیه از نظر شجره، عشیره، روابط خونی ویا تباری هیچ پیوندی باهم نداشته و فقط زبان مشترک سبب ایجاد هویت مشترک پشتون گردیده که روی این اصل همه خودرا پشتون میخوانند. اما در داخل نظام قبیلوی مسئله فرق می‌کند وآنجا نظام شجره، عشیره، روابط خونی، بزرگ و کوچک بودن، قوی و ضعیف بودن قبیله، و درجه بندی طبقاتی، اصالت و عدم اصالت اتنیکی به نوعی مشهود است.

بخش پاکستانی (قبلا هند بریتانیایی) شامل منطقه‌ای از چترال در شمال تا سیبی در جنوب غربی می‌گردد. این منطقه در پاکستان بنام منطقه مرزی شمال غرب (صوبه سرحد شمالغرب) نامیده می‌شود. اما این منطقه همچنان مشهور به افغانیه است که این نام بیانگر روابط قومی باشنده‌های آن با پشتون‌های افغانستان است.

اکثر پشتون‌ها مسلمان بیشتر و پیرو مذهب سنی حنفی واقلیتی کوچکی شیعه دوازده امامی هستند و علاوه بر زبان پشتو که از شاخه زبانهای اندواروپایی است به زبانها فارسی اورمری هندوکوهی (شامل پشتون‌های خیبر) و اقلیتی ناچیزی به اردو (در پاکستان و هند) صحبت می‌کنند.

طایفه‌های پشتون

پشتون‌ها به دو طائفه بزرگ تقسیم می‌شوند:

غلجایی (خلجی) که از جمله قدیمترین اقوام بوده که تواریخ مختلف در از آنها یادآوری شده و سلسله‌های پادشاهی سوری لودی خلجیه تغلقیه سیدها هوتک مربوط همین قوم می‌باشد.

دیگر طایفه‌ها شامل زدران، منگل، غلجی، درانی، هوتک، اندر، کاکر، احمدزی، سربنی، پوپل، سوری، گدون، لودی، احمدزی، ستانکزی، محمدزی، یوسفزی، بنوچی، سواتی، سهاک، شینوار، ابدالی، بارکزی وغیره هستند که از جمله گروه‌ها و ایل‌های مهم قوم پشتون هستند.

خاستگاه پشتون‌ها

خاستگاه اصلی پشتون‌ها منطقه رشته‌کوه بابا در ولایت کنونی غور افغانستان بوده‌است مردم شبه قاره هند به آن‌ها پتان نیز می‌گویند.

اصل و نسب پشتون‌ها از طرف محققان، تاریخ‌نگاران و زبان‌شناسان به گونه‌های مختلفی تعبیر شده‌است‌. اگرچه اکثر تاریخ‌نگاران معتقدند که پشتون‌ها از نسل آریایی‌ها هستند.اما محققان اسرائیلی آنها را از قوم یهود دانسته و شواهدی را نیز ارائه نموده اند^*

منابع

1. ↑ "Pashto، Northern". SIL International. Ethnologue: Languages of the World. June 2010. http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=pbu. Retrieved 2010-09-18. "Ethnic population: 49،529،000 possibly total Pashto in all countries. " 
2. ↑ "Population Census Organization، Population by Mother Tongue". Government of Pakistan. Archived from the original on 2006-05-24. http://web.archive.org/web/20060524002450/http://www.statpak.gov.pk/depts/pco/statistics/other_tables/pop_by_mother_tongue.pdf. Retrieved 2006-06-07. 
3. ↑ "Afghan Population: 28،395،716 [Pashtun 42%"]. Central Intelligence Agency (CIA). The World Factbook. https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2119.html?countryName=Afghanistan&countryCode=af&regionCode=sas&#af. Retrieved 2010-09-08. 
4. ↑ "United Arab Emirates: Demography". Encyclopædia Britannica World Data. Encyclopædia Britannica Online. http://www.britannica.com/new-multimedia/pdf/wordat207.pdf. Retrieved 2008-03-15. 
5. ↑ "Ethnologue report for Southern Pashto: Iran (1993)". SIL International. Ethnologue: Languages of the World. http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=pbt. Retrieved 2010-09-08. 
6. ↑ Maclean, William (2009-06-10). "Support for Taliban dives among British Pashtuns". Reuters. http://www.reuters.com/article/latestCrisis/idUSL861250. Retrieved 2009-08-06. 
7. ↑ "Ethnic origins، 2006 counts، for Canada". 2.statcan.ca. 2006. http://www12.statcan.ca/english/census06/data/highlights/ethnic/pages/Page.cfm?Lang=E&Geo=PR&Code=01&Data=Count&Table=2&StartRec=1&Sort=3&Display=All&CSDFilter=5000. Retrieved 2010-04-17. 
8. ↑ "Abstract of speakers’ strength of languages and mother tongues - 2001". Census of India. 2001. http://www.censusindia.gov.in/Census_Data_2001/Census_Data_Online/Language/Statement1.htm. Retrieved 2008-03-17. 
9. ↑ "Language Spoken at Home". US Census Bureau. 2001. http://www.census.gov/mp/www/spectab/languagespokenSTP224.xls. Retrieved 2008-03-15. 
10. ↑ "Afghanistan: Pashtun، Southern of Afghanistan". Joshua Project. http://www.joshuaproject.net/people-profile.php. Retrieved 2010-09-10. 
11. ↑ Markwart. Untersuchungen zur Geschichte von Eran, Göttingen and Leipzig, 1896—1905, II, p. 177
12. ↑ http://www.iranicaonline.org/articles/afghanistan-vi-pasto G. Morgenstierne. AFGHANISTAN vi. Paṧto